Calendula

Goudsbloem, of ‘calendula officinalis’, heeft de kleur en vorm van de ondergaande zon die op een broeierige zomerdag loom achter de horizon verdwijnt. Wie er een Engelstalige website op naslaat, ontdekt dat de plant vaak achter een andere naam schuilgaat. Het Christendom wijdde de plant namelijk aan Maria, vandaar de naam ‘Marigold’. Soms wordt de plant met ‘kroningsbloem’ of ‘oranjebloem’ aangeduid. Dat komt door haar historische verbintenis met het huis van Oranje.

Plantkenmerken
Goudsbloem is een éénjarig, uit Zuid- Europa afkomstig, kruid dat hoort tot één van de grootste plantenfamilies ter wereld, namelijk die van de asters. Wat betreft de originele bloemvorm zijn er grote overeenkomsten met bijvoorbeeld het madeliefje, de herfstaster of de margriet.
Calendula officinalis bloeit van mei tot diep in november. De kleur van de bloemen varieert van zacht geel, via abrikoos, naar fel oranje, en zelfs tot diep rood. De bloemen kunnen enkel- of dubbelzijdig zijn, met een open hart of gevormd als pompon.
Na de bloei verschijnen de gekromde, bootvormige vruchten of zaden die geschikt zijn om er olie van te persen of het jaar daarop uit te zaaien.

Plukken
Je kunt de bloemen het hele seizoen plukken, al dan niet met steel (als onderdeel van een boeket). Hoe meer je plukt, des te meer bloemen de plant zal geven. Je gebruikt ze vers of gedroogd.

Medicinale eigenschappen
In de vorm van olie, zalf  of tinctuur is goudsbloem wondhelend en desinfecterend. Het wordt gebruikt bij de behandeling van lichte brandwonden, bij een geïrriteerde of droge huid of kleine sneetjes. Schrale babybilletjes en vrouwen met tepelkloven hebben er baat bij. De olie die geperst wordt uit de zaden, is een belangrijk bindmiddel in verf en lak. Thee van enkele bloemen is mogelijk heilzaam bij spijsverteringsproblemen.

Gebruik
De bloemen gebruik je vers of gedroogd, culinair of medicinaal. In combinatie met andere kruiden zet je er thee van (bijvoorbeeld met munt, roos, en citroenmelisse). Gedroogd of vers meng je het door de muesli, een salade, of je voegt het als kleurstof toe aan rijst, een kaassaus of boter. Ook in zoet gebak doet goudsbloem het goed. Om misselijkheid te voorkomen, gebruik je goudsbloem met mate.

 

Recepten